Uprawnienia do obsługi: kto może obsługiwać podnośnik koszowy?

Pojęcie „prawo jazdy na podnośnik koszowy" jest rozpowszechnione w mowie potocznej — z prawnego punktu widzenia w Szwajcarii nie istnieje żadne państwowe prawo jazdy na podnośniki koszowe. Istnieje natomiast obowiązek kwalifikacji i upoważnienia, bez którego żaden operator nie może uruchomić podnośnika koszowego.

Ważne rozgraniczenie: Inaczej niż w przypadku żurawi — dla których Kranverordnung wymaga urzędowo uregulowanego dowodu kwalifikacji (Kranführerausweis) — i inaczej niż w przypadku wózków widłowych, dla których wytyczna EKAS 6518 przewiduje Staplerfahrausweis, dla jezdnych podnośników koszowych nie istnieje odrębny ustawowy dowód kwalifikacji. Decydujące są tutaj:

• Udokumentowane kwalifikacje operatora uzyskane na uznanym szkoleniu (np. w odniesieniu do SN EN 280, IPAF/PAL-Card lub równoważnym)
• Instruktaż zgodnie z art. 6 VUV przeprowadzony przez pracodawcę — udokumentowany, nie tylko ustny
• Instruktaż dotyczący konkretnego urządzenia przed każdą nową maszyną

Jeśli korzystają Państwo z niemieckich materiałów: kluczowy w nich DGUV Grundsatz 308-008 to prawo niemieckie i nie obowiązuje w Szwajcarii. Merytoryczne wymagania wobec szkolenia są porównywalne, podstawa prawna już nie.

Zasadniczą podstawę stanowią ustawa o ubezpieczeniu wypadkowym (UVG) oraz VUV (rozporządzenie o zapobieganiu wypadkom i chorobom zawodowym). Najważniejsze punkty:

• Art. 6 VUV — instruktaż: pracodawca musi zadbać o to, aby pracownicy zostali poinformowani o zagrożeniach i poinstruowani co do środków zapobiegawczych; instruktaż musi być udokumentowany
• Art. 8 VUV — prace o szczególnym zagrożeniu: mogą być powierzone wyłącznie osobom odpowiednio wyszkolonym
• Wytyczna EKAS 6512 — środki pracy: wymagania dotyczące użytkowania, utrzymania i kwalifikacji
• Instruktaż dotyczący konkretnego urządzenia: wymagany przed pierwszym użyciem nowego lub nieznanego urządzenia
• Minimalny wiek: z reguły 18 lat; w kontekście nauki zawodu obowiązują wytyczne ArGV 5 (rozporządzenie 5 do ustawy o pracy)

Uzupełniająco SUVA udostępnia informatory i listy kontrolne dotyczące podnośników; nadzór sprawują SUVA, SECO oraz kantonalne inspektoraty pracy.

Szkolenie u zewnętrznych dostawców

Klasyczna droga: uznane szkolenie w zewnętrznej instytucji edukacyjnej. Zakres:

• Podstawy bezpieczeństwa pracy (ochrona przed upadkiem z wysokości, środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem)
• Fizyka i stateczność podnośników koszowych
• Podstawy prawne (VUV, wytyczne EKAS)
• Typy podnośników i różnice między nimi
• Ćwiczenia praktyczne na maszynie

Szkolenia oferują między innymi ASFL SVBL, Swiss Safety Center, TÜV, centra szkoleniowe producentów oraz centra szkoleniowe IPAF. Luibl Rental nie oferuje szkoleń. W sprawie uznanych dostawców w Państwa regionie należy zwrócić się do SUVA lub bezpośrednio do IPAF.

Szkolenie IPAF i karta PAL

IPAF (International Powered Access Federation) oferuje uznawany międzynarodowo certyfikat: PAL-Card (Powered Access Licence). Szkolenie jest praktyczne, przypisane do klasy maszyn i dostępne w centrach szkoleniowych certyfikowanych przez IPAF — także w Szwajcarii.

PAL-Card jest uznawana w całej branży i w sposób przejrzysty dokumentuje kwalifikacje. Firmy działające międzynarodowo preferują ją ze względu na jej transgraniczną ważność. Nie zastępuje ona jednak instruktażu zgodnie z art. 6 VUV.

Instruktaż i przydział przez pracodawcę

Samo szkolenie nie wystarczy. Zgodnie z art. 6 VUV pracodawca musi poinstruować operatora i udokumentować instruktaż — ze wskazaniem osoby, dopuszczonych typów podnośników i ewentualnych dalszych ograniczeń. Bez tego kroku brakuje podstawy do eksploatacji.

Koszty i czas trwania zależą od dostawcy, klasy podnośnika i zakresu (teoria i/lub praktyka). Typowe rynkowe przedziały:

• Szkolenie 1-dniowe (teoria + praktyka, 1 klasa): ok. 200–450 € na uczestnika
• Szkolenie rozszerzone (kilka klas / typów podnośników): ok. 350–700 € na uczestnika
• Szkolenie IPAF (PAL-Card): ok. 250–550 € w zależności od klasy i lokalizacji

Rabaty grupowe są powszechne. Podane wartości mają charakter orientacyjny — oferty należy pozyskać u uznanych organizatorów szkoleń.

Dla samego szkolenia nie ma ustawowego terminu ważności. Decydujący jest instruktaż zgodnie z art. 6 VUV: należy go przeprowadzić przy podjęciu czynności, przy zmianach w przebiegu pracy, a następnie powtarzać w odpowiednich odstępach czasu — w praktyce raz w roku, zgodnie z zaleceniem SUVA. Brak aktualnego instruktażu oznacza utratę podstawy dla upoważnienia.

PAL-Card (IPAF) ma stały okres ważności 5 lat i po tym czasie musi zostać odnowiona poprzez szkolenie odświeżające.

Przy przekazaniu wynajmowanych podnośników koszowych Luibl Rental przeprowadza instruktaż dotyczący konkretnego urządzenia: sterowanie operatora, urządzenia zabezpieczające, awaryjne opuszczanie, szczególne uwarunkowania lokalizacji oraz wskazówki typowe dla danej maszyny — w odniesieniu do konkretnie wynajętego urządzenia.

Ten instruktaż nie jest kwalifikacją i nie zastępuje uznanego szkolenia operatora. Nie zastępuje również instruktażu zgodnie z art. 6 VUV — ten pozostaje zadaniem pracodawcy. Kto nie posiada kwalifikacji, nie może po instruktażu samodzielnie obsługiwać podnośnika.

Użycie kosza do transportu osób na ładowarce teleskopowej stawia szczególne wymagania: oprócz kwalifikacji podnośnikowych należy wykazać się wiedzą o eksploatacji ładowarki teleskopowej i o specyficznych zagrożeniach związanych z pracą w koszu. Ponadto należy pamiętać, że do prowadzenia wózków widłowych — a tym samym także wózków teleskopowych — zgodnie z wytyczną EKAS 6518 wymagany jest Staplerfahrausweis. Szczegóły: Ładowarki teleskopowe z koszem do transportu osób →

Wynajem podnośników koszowych w całej Szwajcarii i w całej Europie → | Zapytaj o ofertę →

Objaśnienia dostawców zewnętrznych: Szkolenia / informacje →

Czy „prawo jazdy na podnośnik koszowy" jest w Szwajcarii obowiązkowe?

Państwowego dowodu kwalifikacji nie ma — inaczej niż w przypadku żurawi (Kranführerausweis wg Kranverordnung) i wózków widłowych (Staplerfahrausweis wg EKAS 6518). Wymagane są jednak udokumentowane kwalifikacje oraz udokumentowany instruktaż zgodnie z art. 6 VUV.

Czy DGUV Grundsatz 308-008 obowiązuje w Szwajcarii?

Nie. DGUV Grundsatz 308-008 to prawo niemieckie. W Szwajcarii obowiązki wynikają z VUV i wytycznych EKAS. Merytoryczne wymagania szkoleniowe są porównywalne, podstawa prawna jest inna.

Ile kosztują kwalifikacje?

W zależności od dostawcy, klasy podnośnika i zakresu: ok. 200–700 € na uczestnika. Szkolenia 1-dniowe z teorią i praktyką dla jednej klasy od ok. 200 €. Szkolenia IPAF (PAL-Card) od ok. 250 €. Luibl Rental nie oferuje szkoleń.

Jak długo ważna jest PAL-Card?

PAL-Card IPAF jest ważna 5 lat i musi zostać odnowiona poprzez szkolenie odświeżające. Dla samego szkolenia nie ma ustawowego terminu ważności; instruktaż zgodnie z Art. 6 VUV należy jednak regularnie powtarzać i dokumentować.

Czy instruktaż wynajmującego wystarczy do obsługi podnośnika koszowego?

Nie. Instruktaż dotyczący konkretnego urządzenia przy przekazaniu przedmiotu wynajmu uzupełnia kwalifikacje o konkretne urządzenie — nie zastępuje ani szkolenia, ani instruktażu zgodnie z art. 6 VUV.